Ministerstwo Finansów przygotowało projekt nowelizacji ustawy o PIT, CIT oraz niektórych innych ustaw. Ostatecznie zmiany prawne nie zostały uchwalone, jednak proces legislacyjny był kontynuowany i w marcu 2026 r. opublikowano najnowszą wersję tego projektu, który niesie za sobą szereg zmian w zasadach rozliczania się przedsiębiorców z fiskusem. Poniżej przedstawiamy krótkie omówienie kluczowych aspektów nowych regulacji.

ZMIANY W IP BOX

§  Dotychczas programiści oraz inne osoby osiągające dochody z autorskiego prawa komputerowego mogli rozliczać się preferencyjną 5% stawką podatku (IP Box). Zdaniem Ministerstwa, ulga stosowana jest w sposób sprzeczny z celem regulacji i proponuje ono zmiany, które w praktyce oznaczają likwidację tej ulgi podatkowej dla osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą.

§  Projektowane zmiany zakładają uzależnienie możliwości skorzystania z ulgi od spełnienia następujących kryteriów:

i)   zatrudnianie przez co najmniej 300 dni w roku minimum 3 osób fizycznych    (w przeliczeniu na pełne etaty) lub

ii)  ponoszenie przez podatnika miesięcznych kosztów wynagrodzeń (w tym na podstawie umów o świadczenie usług) w wysokości równej co najmniej trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw.

§  Warto podkreślić, że projekt nowelizacji zakłada, iż w progi zatrudnienia nie będą mogły zostać wliczone podmioty powiązane z podatnikiem, np. członkowie jego najbliższej rodziny.

§  Co więcej, nawet jeżeli dochody podatnika zostaną objęte ulgą IP Box, to zgodnie z założeniami projektu będą wliczane do podstawy obliczenia daniny solidarnościowej, wynoszącej 4% powyżej miliona złotych dochodu.

ZMIANY W ESTOŃSKIM CIT

§  Projekt nowelizacji zakłada pozbawienie możliwości przejścia na opodatkowanie ryczałtem od dochodów spółek (estoński CIT) w trakcie trwania roku podatkowego. W praktyce podjęcie decyzji o przejściu na estoński CIT będzie możliwe jedynie z początkiem nowego roku podatkowego.

§  Jednocześnie podatnicy, którzy przeszli na estoński CIT w okresie od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 1 grudnia 2026 r., będą korzystać ze szczególnej ochrony w przypadku, gdy w trakcie wdrażania ryczałtu popełnili błędy formalne. Nowelizacja zakłada bowiem, że sprawozdanie finansowe będzie uznawane za sporządzone zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości także, jeżeli zostało ono podpisane po terminie.

§  Ministerstwo Finansów proponuje także zaostrzenie definicji ukrytych zysków. Jak dotąd, ukryte zyski rozumiane są jako świadczenia pieniężne, niepieniężne, odpłatne lub częściowe odpłatne, wykonane w związku z prawem do udziału w zysku, których odbiorcą jest wspólnik, udziałowiec lub akcjonariusz. Projekt nowelizacji zakłada, po pierwsze, usunięcie kryterium związku z prawem do udziału w zysku, rodzącego duże wątpliwości praktyczne. Co więcej, zaproponowano poszerzenie katalogu świadczeń uznawanych za kreujące dochód z tytułu ukrytych zysków poprzez objęcie nim wszelkich opłat i należności za najem lub dzierżawę od wspólników oraz opłat za usługi niematerialne, w tym m.in. opłat za korzystanie z praw autorskich oraz opłat z tytułu świadczeń doradczych i marketingowych świadczonych przez podmioty powiązane.

§  Natomiast w przypadku zakończenia opodatkowania estońskim CIT rozdysponowanie zysku po rezygnacji z tej formy opodatkowania będzie traktowane jako zysk „estoński” i będzie wiązało się z obowiązkiem zapłaty ryczałtu. Pozbawia to możliwości unikania opodatkowania poprzez m.in. manipulowanie strukturą wypłat.

OPODATKOWANIE W PRZYPADKU RESTRUKTURYZACJI SPÓŁEK

§  Resort Finansów proponuje ograniczenie możliwości optymalizacji podatkowej polegającej na przekształceniu spółki będącej płatnikiem CIT (np. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością) w spółkę transparentną podatkowo (np. spółkę jawną), a następnie likwidacji spółki transparentnej, z uniknięciem opodatkowania różnicy między historyczną a bieżącą wartością majątku spółki.

§  Projekt nowelizacji zamyka drogę dla optymalizacji w opisanym powyżej modelu poprzez nałożenie na wspólników likwidowanej spółki transparentnej obowiązku zapłaty podatku od otrzymanego majątku, jeżeli likwidacja nastąpi w ciągu 3 lat kalendarzowych od przekształcenia.

ZMIANY W RYCZAŁCIE

§  Projekt nowelizacji niesie za sobą również szereg zmian w zasadach opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Najważniejszą z nich jest doprecyzowanie, że w przypadku uzyskiwania dochodów objętych ryczałtem z tytułu świadczenia usług na rzecz podmiotów powiązanych stawka ryczałtu wynosi 17%. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy podatnik świadczy usługi na rzecz podmiotu powiązanego celem obniżenia wysokości należnej dywidendy. Należy zauważyć, że podwyższona do 17% stawka ryczałtu nie obejmie dochodów z tytułu najmu nieruchomości na rzecz podmiotów powiązanych.

§  Znowelizowana ustawa zakłada ponadto opodatkowanie stawką 15% przychodów powyżej 100 tysięcy złotych z tytułu świadczenia usług, jeżeli podatnik nie zatrudnia pracowników. Obecnie stawka ryczałtu wynosi 8,5% i jest stosowana niezależnie od kosztów zatrudnienia ponoszonych przez podatnika.

FUNDACJE RODZINNE

§  O projekcie zmian w preferencyjnych zasadach opodatkowania fundacji rodzinnych informowaliśmy Państwa tutaj. Na skutek prezydenckiego weta projekt ten nie wszedł jednak w życie.

§  W 2026 r. Resort Finansów powrócił do prac nad projektem nowelizacji ustawy o fundacji rodzinnej, dążąc m.in. do uściślenia dopuszczalnego zakresu działalności gospodarczej fundacji rodzinnej, co może mieć istotne przełożenie na opodatkowanie fundacji rodzinnych. Uwzględniając jednak skalę zgłoszonych postulatów należy uznać, iż proces legislacyjny będzie długotrwały i czasochłonny, w związku z czym trudno przewidzieć ostateczny kształt projektu nowelizacji.

WEJŚCIE W ŻYCIE NOWYCH PRZEPISÓW

§  Projekt ustawy znajduje się obecnie na etapie opiniowania. Po przyjęciu przez Radę Ministrów trafi do Sejmu oraz Senatu, po czym nowelizacja zostanie przekazana Prezydentowi. Prognozowany termin wejścia w życie nowych przepisów to 1 stycznia 2027 r.

§  Niezależnie od tego przedsiębiorcy powinni już teraz rozważyć strukturę prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, celem efektywnego przygotowania się na niekorzystne zmiany podatkowe i wdrożenie odpowiednich mechanizmów optymalizacji.

Jeżeli chcieliby Państwo uzyskać więcej szczegółowych informacji dotyczących nowych regulacji, zapraszamy do kontaktu – jako eksperci w dziedzinie prawa podatkowego na bieżąco śledzimy zmiany legislacyjne i z przyjemnością odpowiemy na wszelkie indywidualne pytania.

Zespół Kancelarii Prawnej

Pogodziński, Witkowski, Zgliński s.c.